Nużeniec to mikroskopijnej wielkości roztocz, który może wywoływać chorobę dermatologiczną o nazwie nużyca. Chociaż istnieje nie tylko nużyca u ludzi – przykładowo powszechnie występuje też nużeniec u psa, w tym artykule skoncentrujemy się na gatunku, jakim jest nużeniec ludzki. Jakie są charakterystyczne objawy oraz sposoby leczenia tego pasożyta? I czy możliwe jest leczenie nużeńca w domu?

Gatunek nużeńca Długość ciała Najczęściej kolonizowane miejsca
Demodex folliculorum 0,3 mm Mieszki włosowe i gruczoły Zeissa
Demodex brevis 0,2 mm Gruczoły łojowe i tarczkowe, komórki gruczołowe

Nużeniec – co to jest?

Nużeniec (demodex) to pasożyt, który bytuje w okolicach ujść gruczołów łojowych i mieszków włosowych. Jego pożywieniem są komórki nabłonka, sebum oraz lipidy. U człowieka występują dwa gatunki nużeńca, które różnią się od siebie m.in. długością ciała: nużeniec ludzki (Demodex folliculorum) i nużeniec krótki (Demodex brevis).

Nużyca rozwija się głównie na twarzy, gdzie powstaje najwięcej ognisk zapalnych. Kiedy skórę zaatakuje nużeniec, objawy na twarzy pojawiają się zwykle w okolicy nosa, oczu, czoła, brody oraz bruzdy nosowo- wargowej. Jeśli symptomy dotyczą oczu, a zwłaszcza brzegów powiek, mówi się, że jest to nużyca powiek. Rzadziej pasożyt rozwija się na większych obszarach ciała: dłoniach, stopach, owłosionej skórze głowy czy w okolicach intymnych.

Nużyca ludzka – przyczyny

Nużyca ludzka ma podobną etiologię, niezależnie od tego, czy wykryte zostaną nużeńce powiek czy też nużeniec na twarzy. Pasożytem można zarazić się poprzez kontakt z zainfekowaną osobą lub jej przedmiotami osobistymi. Do zarażenia nużeńcem dochodzi np. poprzez używanie testerów tuszów do rzęs w drogeriach – może wtedy się rozwinąć nużeniec w oku.  Co więcej, narażeni na zakażenie nużeńcem są również laboranci i studenci zajmujący się pracami laboratoryjnymi, a także osoby korzystające z usług fryzjerskich i kosmetycznych.

Nużeniec składa jaja, które łatwo się rozprzestrzeniają z kurzem i z powietrzem. Oznacza to, że można się zarazić nawet przebywając w tym samym pomieszczeniu, co osoba zainfekowana. Nie ma jednak powodu do nadmiernych obaw, ponieważ zarazić mogą się wyłącznie pacjenci znajdujący się w grupie ryzyka, czyli tacy, którzy mają obniżoną odporność, zaburzenia hormonalne, są narażone na chroniczny stres, przewlekle chorują, na przykład na cukrzycę. Ryzyko zwiększa się również wraz z wiekiem – po 50. roku życia jest wyższe. Częściej też stwierdza się nużeńca u osób z mieszaną, trądzikową lub łojotokową skórąmówi dr n. med. Igor Michajłowski, specjalista dermatolog Clinica Dermatologica

Nużeniec – objawy kliniczne

Objawy nużeńca mają zazwyczaj postać zmian skórnych i podrażnień. Nużeniec na głowie może powodować wzmożone wypadanie włosów. Do najczęściej występujących symptomów nużycy należą:

  • zmiany skórne przypominające trądzik różowaty lub trądzik pospolity (np. zaczerwienienia, krostki, grudki, wypryski, zaskórniki),
  • dolegliwości oczu (np. nadwrażliwość na światło, suchość oka, gradówka, jęczmień),
  • uciążliwe swędzenie skóry,
  • stany zapalne mieszków włosowych,
  • łuszczenie skóry,
  • wypadanie włosów, rzęs i brwi.

Ponieważ nużyca objawy daje mało specyficzne, często jest mylona np. z alergiami skórnymi, zakażeniami bakteryjnymi i innymi dolegliwościami. Możliwy jest również przebieg bezobjawowy, który oczywiście nie wymaga leczenia. Gdy jednak pojawiają się wymienione wyżej symptomy, jest to sygnał, który powinien skłaniać do niezwłocznej wizyty u specjalisty.

Nużeniec – leczenie

Jeśli o uciążliwe objawy podejrzewany jest nużeniec, leczenie domowe i specjalistyczne należy rozpocząć od postawienia właściwej diagnozy. Następnie można wdrożyć odpowiednie środki lecznicze. Zwykle kuracja opiera się na preparatach stosowanych miejscowo – maściach i kremach o działaniu przeciwzapalnym. Jeżeli objawy występują w okolicach oczu, zaleca się stosowanie specjalnych kropli do oczu i maści. Lekarz może również podjąć decyzję o antybiotykoterapii. Leczenie nużeńca niestety jest długie i trwa ok. 6-8 tygodni, a czasem nawet dłużej.

W przypadku leczenia domowego zaleca się głównie prawidłową higienę, polegającą na częstym myciu twarzy i ciała oraz stosowaniu ręczników jednorazowych. Pranie należy wykonywać w temperaturze 60°C, która jest zabójcza dla nużeńca. Poleca się również gorące kąpiele, np. z użyciem  mydła z heksachlorobenzenem. Niektórzy stosują okłady z ziół działających przeciwzapalnie i bakteriobójczo.

Nużeniec a pielęgnacja kosmetykami.

Walka z nużeńcem opiera się również na regularnym stosowaniu odpowiednio dobranych kosmetyków. Ma to ogromne znaczenie, ponieważ umożliwia prawidłową pielęgnację skóry i opanowanie jej problemów. Skuteczne kosmetyki na nużycę mają szerokie spectrum działania. Regulują procesy złuszczania skóry, wspomagają naturalne mechanizmy regeneracyjne oraz posiadają właściwości antybakteryjne i przeciwzapalne. Łagodzą podrażnienia i minimalizują  zmiany skórne oraz uczucie świądu. Ponadto intensywnie nawilżają, co jest szczególnie ważne w przypadku skóry poddawanej systematycznemu złuszczaniu.

Takim kompleksowym działaniem charakteryzują się dermokosmetyki Odexim – specjalistyczna seria preparatów ukierunkowanych na zwalczanie nużycy. Zestaw obejmuje kremy na dzień, pastę na noc oraz łagodny płyn oczyszczający. Dermokosmetyki Odexim wyróżniają się składami dostosowanymi do potrzeb cery wrażliwej – są wolne od m.in. SLS-ów, parabenów, silikonów, syntetycznych barwników. Posiadają wysoką zawartość składników pochodzenia naturalnego, jak przykładowo olejek z drzewa herbacianego, olej z glistnika czy kwas azelainowy, na których warto oprzeć walkę z nużeńcem.

Podsumowanie

Nużyca, dermatoza wywołana przez nużeńca, rozwija się u osób z grupy ryzyka – przeważnie dorosłych powyżej 50. roku życia, z osłabioną odpornością, schorowanych. Leczenie powinna poprzedzać rzetelna diagnoza. Obecnie stosuje się głównie miejscowe preparaty lecznicze. Dużą skuteczność mają również domowe metody: przede wszystkim reżim higieniczny. Ważnym elementem są też dermokosmetyki, których skład został specjalnie opracowany pod kątem potrzeb skóry ze zmianami spowodowanymi nużeńcem.

Bibliografia

  1. Marcinowska Z., Kosik-Bogacka D., Łanocha-Arendarczyk N., Czepita D., Łanocha A., Demodex folliculorum i demodex brevis, w: Pomeranian Journal of Life Sciences Wol. 61, Nr 1 (2015),
  2. Zhao Y.E., Guo N., Xun M., Xu J.R., Wang M., Wang D.L.: Sociodemographic characteristics and risk factor analysis of Demodex infestation (Acari: Demodicidae). J Zhejiang Univ Sci B. 2011, 12,
  3. Desch C., Nutting W.: Demodex folliculorum (Simon) and D. brevis akbulatova of man: redescription and reevaluation. J Parasitol 1972, 58, 169-177
  4. Wesolowska M., Knysz B., Reich A., Blazejewska D., Czarnecki M., Gladysz A., et al.: Prevalence of Demodex spp. in eyelash follicles in different populations. Arch Med Sci 2014, 10, 319-324
  5. Elston D.: Demodex mites: facts and controversies. Clin Dermatol 2010, 28, 502-504

Przeczytaj inne artykuły

Szampon na porost włosów – jak wybrać?Wcierki na wypadanie włosów- poznaj je!Odżywka na porost włosów – jak wybrać?Porost włosów – jak szybko rosną włosy?Wypadanie włosów – kompendiumNużeniecBlizny po ospie – zobacz jak zwalczyć je skutecznie!Blizna po cesarce – pozbądź się jej raz na zawszeOstuda – jak skutecznie z nią walczyć?Krosty na pośladkach – przyczyny i metody leczeniaCienkie włosy – jak sobie z nimi radzićLaserowe zamykanie popękanych naczynek na nogachSkuteczne metody pomagające w usuwaniu boczkówProfesjonalne zabiegi na wzmocnienie włosówSkuteczne sposoby na redukcję tkanki tłuszczowejZmarszczki pod oczami – metody z zakresu medycyny estetycznejJak skutecznie pozbyć się rumienia na twarzy?Drugi podbródekRumieńce na twarzy – jak sobie z nimi radzić?Laserowe usuwanie bliznPatologiczna nadpotliwość czoła i dłoni może być skutecznie leczonaCo trzeba wiedzieć o brodawkach łojotokowych?Jak wyglądają kurzajki? Jak leczyć kurzajki?Twoja twarz wygląd na zmęczoną? Jest na to sposób!Regeneracja i wzmacnianie włosówWrastające włoski na nogach i podrażnieniaJak zlikwidować worki pod oczami?Metody usuwania prosaków z twarzyZabiegi niwelujące piegi na twarzySkuteczne zabiegi na odmładzanie twarzyOczyszczanie twarzy – sposoby i zabiegiNadmierne owłosienie – jak sobie z tym radzić?Leczenie blizn pooparzeniowychUsuwanie blizn po zabiegach chirurgicznychJak walczyć z zaskórnikami?Zapalenie mieszków włosowych – leczenieUjędrnianie wiotkiej skóryJak się pozbyć wągrów?Trądzik różowaty – charakterystyka, objawy, leczenieLaserowe usuwanie przebarwieńModelowanie twarzyModelowanie sylwetkiBlizny pooperacyjne – zabiegiLaserowe usuwanie rozstępówCellulit – usuwanie cellulitu (zabiegi)Laserowe zamykanie naczynekSkuteczne zabiegi na usuwanie zmarszczekUsuwanie blizn potrądzikowychUreaplasmaRzęsistkowicaZespół ReiteraMycoplasma genitaliumCytomegaliaRzeżączkaKiłaKandydoza – drożdżycaWaginoza – zakażenie pochwyTrychologZnamiona a depilacja laserowaLeczenie rumienia na twarzyZnamiona barwnikoweDermatologia klinicznaChoroby weneryczne u mężczyznChoroby weneryczne u kobietTrądzik różowatyLiszaj twardzinowyLeczenie nowotworów złośliwychLeczenie łysienia